نشر شدت

• سیر تفرد در رشد انسان از کودکی دارای جنبه است:
• نخست آنکه کودک از لحاظ جسمی، هیجانی و ذهنی رشد می‌کند و در عین حال که شدت و فعالیت در هر یک از این جهات زیادتر می‌شود، تمامیت و توحید آن‌ها نیز فزونی می‌یابد و ساختمان متشکل و منظمی به رهبریِ اراده و عقل پرورش پیدا می‌کند.
• اگر این کلِ متشکل و تمامیت‌یافته‌ی شخصیت را خود یا نفس بنامیم، می‌توان گفت یکی از جوانبِ سیرِ متزایدِ تفرد، رشدِ قدرتِ نفس است.
• حدودِ رشدِ تفرد و نفس تا اندازه‌ای به وسیله‌ی شرایطِ فردی، ولی اساسا به وسیله‌ی شرایطِ اجتماعی تعیین می‌شود، چه با آنکه اختلاف بین افراد از این لحاظ بزرگ جلوه‌گر می‌شود، هر اجتماع به وسیله‌ی سطحی از تفرد مشخص می‌گردد که فراتر از آن افرادِ عادی را توانِ رفتن نیست.
• جنبه‌ی دیگر سیر تفرد تنهاییِ دائم‌التزاید است.
• علایقِ نخستین متضمنِ ایمنی و وحدتی اساسی با دنیای خارج از شخص‌اند.
• به همان اندازه که کودک از این دنیا بیرون می‌آید، به تنهاییخود پی ‌برد و با این حقیقت که وجودی است جدا از دیگران آشنا می‌شود.
• این جدایی از دنیایی که در مقایسه با وجودِ فردیِ شخص به طرزی مقاومت‌ناپذیر سخت و نیرومند و بلکه غالبا هراس‌انگیز و خطرناک است، احساسی از اضطراب و ناتوانی به وجود می‌آورد.
• تا هنگامی که شخص جزء مکملی از این دنیا بود و از امکانات و مسئولیت‌های عملِ فردی بی‌خبر، لزومی برای ترس از آن وجود نداشت.
• اما وقتی کسی فردیت یافت، باید در برابر دنیا و جنبه‌های خطرناک و نیرومندِ آن تنها بایستد.
• اینجاست که جنبش‌هایی در درون پدید می‌آید تا شخص از فردیتِ خود بگذرد و بر این احساسِ تنهایی و ناتوانی از طریقِ غرقه ساختنِ کاملِ خویش در دنیای خارج غلبه کند.

گریز از آزادی - اریک فروم