نشر شدت

• اگر غریزه را به عنوان مجموعه‌ی متشکلی از اعمال که به وسیله‌ی ساختمان‌های ارثیِ عصبی تعیین می‌شود تعریف کنیم، جهت پیشرفتِ کاملا روشنی در حیوانات مشاهده خواهیم کرد.
• هر چه مرتبه‌ی جانور در طبقه‌بندیِ رشد پایین‌تر باشد، انطباق با طبیعت زیادتر است و فعالیت‌هایش بیشتر به وسیله‌ی مکانیسم‌های مربوط به اعمالِ غریزی و انعکاسی نظارت می‌شود.
• پدیدآورنده‌ی سازمان‌های اجتماعیِ معروفِ بعضی حشرات صرفا غرایزند. ولی هر چه پایگاهِ حیوان در سلسله‌مراتبِ رشد عالی‌تر باشد، در موقع تولد انعطافِ عمل‌اش بیشتر و تطابقِ ساختمانی‌اشبا محیط غیرکامل‌تر است.
• این سیر در انسان به اوج می‌رسد.
• وقتی آدمی به دنیا می‌آید، ناتوان‌ترین و درمانده‌ترینِ جانوران است و انطباق‌اش با طبیعت بر اساس آموختن است نه بر پایه‌ی آنچه غرایز تعیین می‌کنند: «در جانورانِ عالی‌تر، به خصوص در انسان، غریزه مقوله‌ای است رو به کاستی و بلکه نیستی.»

گریز از آزادی - اریک فروم